Hoe vraag ik een scheiding aan?

Een scheiding vraag je aan met een verzoekschrift bij de rechtbank. Alleen een advocaat mag dat indienen. De meeste stellen maken eerst samen afspraken via een mediator en laten daarna een advocaat het gezamenlijke verzoekschrift indienen.

Kan ik een scheiding aanvragen zonder advocaat?

Nee. Het verzoekschrift tot echtscheiding kan in Nederland alleen door een advocaat bij de rechtbank worden ingediend. Ook bij mediation is er dus kort een advocaat nodig. Veel mediators werken samen met een vaste advocaat; dit zit vaak in de totaalprijs.

Moet mijn partner instemmen met de scheiding?

Nee. Voor een scheiding is geen toestemming van je partner nodig. Als een van beide partners vindt dat het huwelijk duurzaam is ontwricht, kan de rechter de scheiding uitspreken, ook bij een eenzijdig verzoek.

Hoe vraag je een scheiding aan? Het stappenplan

Gepubliceerd op 4 juli 2026. Laatst bijgewerkt op 16 juli 2026.

Slingerend pad met stapstenen richting een opkomende zon

Als de beslissing om te scheiden vaststaat, komt de praktische vraag: hoe vraag je een scheiding eigenlijk aan? Het proces is overzichtelijker dan de meeste mensen denken. Dit is het complete stappenplan.

Het korte antwoord

Een scheiding aanvragen gaat via een verzoekschrift bij de rechtbank, en dat verzoekschrift mag alleen een advocaat indienen. De route die de meeste stellen kiezen: eerst samen afspraken maken met een mediator, daarna dient een advocaat het gezamenlijke verzoekschrift in. De rechter doet doorgaans binnen 4 tot 8 weken uitspraak, waarna de scheiding wordt ingeschreven bij de gemeente.

Stap voor stap

Stap 1: kies je route. Samen aanvragen of alleen. Een gezamenlijk verzoek is sneller, goedkoper en zonder zitting. Vragen jullie samen aan, dan is mediation de gebruikelijke weg om eerst de afspraken te maken. Wil je partner niet meewerken, dan kan het ook eenzijdig; daarover lees je meer in ons artikel over scheiden als je partner niet wil.

Stap 2: maak de afspraken. Voordat het verzoekschrift wordt ingediend, moeten de gevolgen geregeld zijn: de verdeling van bezittingen en schulden, de woning, eventueel partneralimentatie, en pensioen. Met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan wettelijk verplicht: afspraken over zorgverdeling, kinderalimentatie en hoe jullie elkaar informeren. Bij mediation maak je deze afspraken samen in 3 tot 5 gesprekken; de mediator legt alles vast in het echtscheidingsconvenant.

Stap 3: de advocaat dient het verzoekschrift in. Dit is wettelijk verplicht, ook na mediation. Bij een gezamenlijk verzoek is één advocaat voor jullie beiden voldoende. Veel mediators werken hiervoor samen met een vaste advocaat; vraag of dit in de totaalprijs zit.

Stap 4: de rechtbank doet uitspraak. Bij een gezamenlijk verzoek is de procedure schriftelijk; je hoeft niet naar een zitting. De uitspraak volgt doorgaans binnen 4 tot 8 weken.

Stap 5: inschrijving bij de gemeente. De scheiding is pas definitief als de uitspraak is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar jullie trouwden. De advocaat regelt deze inschrijving meestal.

Wat je nodig hebt

Voor het traject heb je doorgaans nodig: trouwboekje of afschrift van de huwelijksakte, recente loonstroken of jaaropgaven van beiden, hypotheek- of huurgegevens, pensioenoverzichten, en een overzicht van bezittingen en schulden. Verzamel dit voordat de gesprekken starten; dat scheelt tijd en dus kosten.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Een scheiding via een mediator kost gemiddeld 1.500 tot 3.500 euro in totaal en duurt 2 tot 4 maanden van eerste gesprek tot inschrijving. Meer detail vind je in onze artikelen over de kosten van een mediator en de duur van een scheiding.

Geregistreerd partnerschap?

Een geregistreerd partnerschap zonder minderjarige kinderen kun je buiten de rechter om beëindigen, via een overeenkomst met een advocaat of notaris. Met minderjarige kinderen loopt ook dit via de rechtbank, inclusief ouderschapsplan.

Wil je begeleiding bij de afspraken? Zoek een mediator in jouw regio of dien een gratis aanvraag in. Binnen een werkdag hoor je welke mediator bij jullie situatie past.