Is een ouderschapsplan verplicht?

Ja. Bij een scheiding of einde van een geregistreerd partnerschap met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan wettelijk verplicht. Ook samenwonende ouders met gezamenlijk gezag moeten er een maken als zij uit elkaar gaan. Zonder ouderschapsplan neemt de rechtbank het scheidingsverzoek in principe niet in behandeling.

Wat moet er verplicht in een ouderschapsplan staan?

Drie onderdelen zijn wettelijk verplicht: de verdeling van zorg- en opvoedingstaken (waar wonen de kinderen en wanneer zijn ze bij welke ouder), de kosten van verzorging en opvoeding (kinderalimentatie), en de manier waarop ouders elkaar informeren over belangrijke onderwerpen.

Wat kost een ouderschapsplan via een mediator?

Het ouderschapsplan is meestal onderdeel van het totale mediationtraject bij een scheiding, dat gemiddeld 1.500 tot 3.500 euro kost. Alleen een ouderschapsplan opstellen of aanpassen kan ook; reken dan op 1 tot 3 gesprekken tegen het uurtarief van de mediator.

Ouderschapsplan opstellen: wat moet erin en hoe pak je het aan?

Gepubliceerd op 7 juli 2026. Laatst bijgewerkt op 12 juli 2026.

Kind laat een vlieger op langs een pad tussen twee huizen

Gaan jullie uit elkaar en zijn er minderjarige kinderen? Dan is een ouderschapsplan geen keuze maar een wettelijke verplichting. Toch is het meer dan een formulier voor de rechtbank: een goed ouderschapsplan voorkomt jarenlang gedoe. Dit moet erin, en zo pak je het samen aan.

Wat is een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan is een schriftelijke overeenkomst waarin ouders vastleggen hoe zij na de scheiding voor hun kinderen zorgen. Het is verplicht bij een echtscheiding en bij het einde van een geregistreerd partnerschap met minderjarige kinderen, en ook voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag die uit elkaar gaan. Zonder ouderschapsplan neemt de rechtbank het scheidingsverzoek in principe niet in behandeling.

De drie verplichte onderdelen

1. De zorgverdeling. Waar wonen de kinderen, en wanneer zijn ze bij welke ouder? Dit kan een co-ouderschap zijn (ongeveer gelijke verdeling), een weekendregeling, of alles daartussenin. Leg ook vakanties, feestdagen en verjaardagen vast; juist daarover ontstaan later de meeste discussies.

2. De kosten. Wie betaalt wat voor de kinderen? Hier hoort de kinderalimentatie bij, maar ook afspraken over grotere uitgaven zoals school, sport, kleding en later een studie. Veel ouders spreken een kindrekening af waarop beiden naar draagkracht storten.

3. De informatie-uitwisseling. Hoe houden jullie elkaar op de hoogte over school, gezondheid en belangrijke beslissingen? En hoe overleggen jullie als er iets speelt? Een vaste vorm (bijvoorbeeld een maandelijks oudergesprek of een gedeelde agenda-app) voorkomt dat elk contactmoment beladen wordt.

Wat je verder verstandig vastlegt

De wet vraagt het minimum, maar de praktijk vraagt meer. Denk aan: afspraken over nieuwe partners (wanneer worden die aan de kinderen voorgesteld), verhuizen (hoe ver mag een ouder verhuizen zonder overleg), schoolkeuze, medische beslissingen, contact met grootouders, en hoe jullie het plan aanpassen als de kinderen ouder worden. Een ouderschapsplan voor een peuter past niet meer bij een puber; spreek af dat jullie het plan elke paar jaar samen tegen het licht houden.

Betrek de kinderen

De wet vraagt dat kinderen op een bij hun leeftijd passende manier betrokken worden bij het ouderschapsplan. Vanaf 12 jaar nodigt de rechter kinderen bovendien uit voor een gesprek over de afspraken die hen aangaan. Een mediator kan helpen om de stem van de kinderen een plek te geven zonder ze te belasten met keuzes die niet bij hen horen; sommige mediators zijn hiervoor speciaal opgeleid.

Zo helpt een mediator

Een ouderschapsplan opstellen terwijl de emoties hoog zitten is lastig; precies daarvoor is de mediator er. In het mediationtraject bij een scheiding is het ouderschapsplan een vast onderdeel, en de mediator bewaakt dat de afspraken concreet, haalbaar en in het belang van de kinderen zijn. De kosten vallen meestal binnen het totale mediationtraject. Alleen een ouderschapsplan laten begeleiden kan ook, bijvoorbeeld als jullie er samen bijna uit zijn of een bestaand plan willen aanpassen.

Hulp nodig bij het ouderschapsplan? Zoek een mediator in jouw regio of dien een gratis aanvraag in. Binnen een werkdag hoor je welke mediator bij jullie situatie past.