Kan ik scheiden als mijn partner niet wil?

Ja. In Nederland is voor een scheiding geen toestemming van je partner nodig. Als jij vindt dat het huwelijk duurzaam is ontwricht, kan een advocaat een eenzijdig verzoekschrift indienen en spreekt de rechter de scheiding vrijwel altijd uit.

Wat als mijn partner weigert mee te werken aan mediation?

Mediation is vrijwillig en kan niet worden afgedwongen. Weigert je partner elk gesprek, dan blijft de route via een eigen advocaat over met een eenzijdig verzoek. Veel mediators bieden wel een vrijblijvend kennismakingsgesprek aan dat de drempel voor een weigerende partner verlaagt.

Duurt een scheiding langer als mijn partner niet meewerkt?

Ja, meestal wel. Bij een eenzijdig verzoek krijgt je partner de kans om verweer te voeren en volgt er vaak een zitting. Reken op 6 tot 12 maanden in plaats van 2 tot 4 maanden bij een gezamenlijk traject. De scheiding zelf houdt een weigerende partner vrijwel nooit tegen.

Ik wil scheiden maar mijn partner niet: dit zijn je opties

Gepubliceerd op 4 juli 2026. Laatst bijgewerkt op 16 juli 2026.

Slingerend pad met stapstenen richting een opkomende zon

Het is een van de zwaarste situaties in een relatie: jij weet dat je verder wilt, maar je partner wil niet scheiden. Misschien hoopt hij of zij op herstel, misschien wordt het gesprek simpelweg geweigerd. Wat veel mensen in deze situatie niet weten: je partner kan de scheiding niet tegenhouden. Wel bepaalt de opstelling van je partner welke route het wordt.

Het belangrijkste eerst: je kunt altijd scheiden

In Nederland is voor een scheiding geen toestemming van beide partners nodig. De wet kent één grond: duurzame ontwrichting van het huwelijk. Als jij vindt dat het huwelijk niet meer te herstellen is, is dat voldoende; de rechter spreekt de scheiding dan vrijwel altijd uit, ook als je partner het er niet mee eens is. Verweer tegen de scheiding zelf is zelden kansrijk. Wat je partner wel kan bereiken met tegenwerken, is vertraging en hogere kosten. Daarom loont het om eerst te proberen er samen uit te komen.

Optie 1: het gesprek, eventueel met hulp

Vaak is “niet willen scheiden” eigenlijk “de situatie nog niet kunnen accepteren”. Angst voor de gevolgen, voor de kinderen, voor geld, voor alleen zijn. Een gesprek waarin die zorgen ruimte krijgen, verandert soms meer dan een juridische brief. Lukt dat samen niet, dan kan een relatietherapeut of een mediator helpen; ook als het doel niet herstel maar een respectvol einde is.

Optie 2: mediation, ook bij een aarzelende partner

Veel mensen denken dat mediation alleen werkt als beide partners de scheiding willen. Dat is niet zo. Een goede mediator kan juist in deze fase helpen: het eerste gesprek is er dan op gericht om samen te verkennen wat er speelt, zonder dat er al iets vastligt. Voor een aarzelende partner voelt een uitnodiging voor een vrijblijvend gesprek heel anders dan een brief van een advocaat. In de praktijk gaat een deel van de weigerende partners alsnog aan tafel zodra duidelijk wordt dat de scheiding er hoe dan ook komt, en dat je via mediation meer invloed houdt op de afspraken dan via de rechter.

Mediation blijft wel vrijwillig. Weigert je partner definitief elk gesprek, dan is optie 3 de route.

Optie 3: eenzijdig scheiden via een advocaat

Bij een eenzijdig verzoek dient jouw advocaat het verzoekschrift in bij de rechtbank. Je partner ontvangt het verzoek en krijgt de kans om met een eigen advocaat verweer te voeren. Vaak volgt er een zitting. Omdat de rechter over alle gevolgen moet beslissen waarover jullie het niet eens zijn (woning, verdeling, alimentatie, en met kinderen het ouderschapsplan), duurt deze route langer: reken op 6 tot 12 maanden, tegenover 2 tot 4 maanden bij een gezamenlijk traject. Ook de kosten liggen fors hoger, omdat ieder een eigen advocaat betaalt.

Goed om te weten: ook tijdens een procedure kan er alsnog worden overgestapt naar mediation. Rechters stellen dat regelmatig voor, juist omdat zelf gemaakte afspraken beter standhouden.

Als er kinderen zijn

Met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht, ook bij een eenzijdig verzoek. Hoe meer strijd, hoe zwaarder dat traject voor de kinderen wordt. Dit is voor veel weigerende partners uiteindelijk de reden om toch voor mediation te kiezen: niet voor elkaar, maar voor de kinderen.

Praktische eerste stappen

Begin met duidelijkheid naar jezelf: schrijf op waarom het huwelijk voor jou voorbij is; dat helpt in elk gesprek dat volgt. Verzamel alvast je financiële documenten (loonstroken, hypotheekgegevens, pensioenoverzichten). En kies daarna je route: nodig je partner uit voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek bij een mediator, of vraag advies aan een advocaat als elk gesprek geweigerd wordt.

Een vrijblijvend eerste gesprek regelen? Zoek een mediator in jouw regio of dien een gratis aanvraag in. Binnen een werkdag hoor je welke mediator past bij jullie situatie, ook als je partner nog niet zover is.